Logo Gmina Wilczyce

Stanisław Młodożeniec

Stanisław Młodożeniec Urodził się 31 stycznia 1895 roku w
Dobrocicach (Gmina Wilczyce). Pochodził z zamożnej rodziny chłopskiej.
Był jednym z sześciorga dzieci Łukasza i Józefy z Siudaków. W latach
1906-1914 uczęszczał do Gimnazjum w Sandomierzu, gdzie uzyskał
świadectwo dojrzałości. Jako uczeń współredagował tajne pisemko "Nasze" i
pełnił funkcję drużynowego Tajnej Drużyny Skautowskiej. W roku 1915
znalazł się w Rosji. Był naocznym świadkiem wydarzeń rewolucyjnych z
1917 roku. Odezwały się one silnym echem w wierszach składających się na
futurystyczny debiut poetycki ("Z Moskwy", "Anarchiści"). Do kraju
powrócił w czerwcu 1918 roku. W październiku tego roku rozpoczął studia
na UJ, które przerywał dwukrotnie z powodu służby wojskowej: w Legii
Akademickiej, a następnie podczas wojny polsko-bolszewickiej w kompanii
łączności 1 pułku Strzelców Podhalańskich. Wziął czynny udział w akcji
plebiscytowej na Spiszu i Orawie w 1919 roku.
Z Brunonem Jasieńskim powrócił do ojczyzny i tu zaprzyjaźnił się z
malarzem i poetą T. Czyżewskim oraz z pozostałymi członkami
awangardowego ugrupowania artystycznego "Formiści". Spotykał się z nimi w
kawiarni "Esplanada". Na przełomie 1919-1920 roku wspólnie z Czyżewskim
i Jasieńskim założył Klub Futurystów "Katarynka" i zorganizował z nimi
pierwszy wieczór poezji futurystycznej w Krakowie. Następnie brał udział
w zbiorowych wystąpieniach futurystów na terenie Warszawy i innych
miast Polski. Współuczestniczył w głównych publikacjach futuryzmu
polskiego ("Jednodńuwka futurystuw", "Nuż w bżuhu"). W roku 1921
opublikował tomik "Kreski i Futureski", który stanowił jego debiut
książkowy. Podjął współpracę z redagowaną przez T. Peipera "Zwrotnicą", w
której pierwszym numerze zamieścił programowy wiersz "Wyskok". Następne
tomiki poetyckie to "Kwadraty", "Niedziela", "Futuro-gamy" i
"Futuro-pejzaże".
W 1922 roku ukończył studia na UJ i opuścił Kraków. Do wybuchu II wojny
światowej był nauczycielem gimnazjalnym. Uczył języka polskiego w
Kielcach, następnie w Gimnazjum Państwowym im. J. Zamoyskiego w
Zamościu. W 1925 roku zamieszkał w Warszawie i uczył w Gimnazjum i
Liceum im. S. Batorego, Gimnazjum i Liceum im. J. Poniatowskiego,
Gimnazjum i Liceum im. N. Żmichowskiej i prywatnym Gimnazjum i Liceum J.
Kowalczykówny oraz prowadził działalność literacką i społeczną. Na
łamach "Tygodnika Ilustrowanego" debiutował w 1925 roku jako prozaik
opowiadaniem pt. "Jak się w Pietrkowy serce rozszerzyło". Nawiązał stałą
współpracę z "Kurierem Warszawskim". W 1926 roku zdobył nagrodę w
konkursie "Czasu" za nowelę "Wyścigi". W prasie codziennej i tygodniowej
opublikował wiele opowiadań o tematyce wiejskiej. Problematyce
chłopskiej poświęcił również powieść "Na Budzeniu". Jednocześnie pisał
utwory sceniczne, np. "Heród". Zamieszczał także recenzje teatralne pod
ps. "J. Chmurek" na łamach "Gońca Warszawskiego". Podjął też poetycką
twórczość dla dzieci. Uprawiał także publicystykę. Łączyła go przyjaźń
również ze środowiskiem malarzy, zwłaszcza z grupą "Kapistów" i ludzi
teatru (I. Solska, S. Jaracz).
W połowie lat 30. zacieśnił nawiązaną wcześniej współpracę z ZMW RP
"Wici" i jego organami prasowymi. Był autorem słów popularnego hymnu
wiciowego "Do niebieskich pował". W 1936 roku został prezesem Komisji
Prasowej Związku, a w roku 1937 Walny Zjazd Delegatów wybrał go na
zastępcę członka Zarządu Głównego ZMW RP "Wici". Wielokrotnie brał
udział w spotkaniach literackich z chłopską publicznością.
Zmobilizowany w 1939 roku jako szeregowy żołnierz wojsk łączności, 19
września przeszedł ze swoim oddziałem na Węgry, gdzie został
internowany. W czerwcu 1940 roku uciekł do Jugosławii. Wkrótce
przedostał się przez Konstantynopol do Syrii i rozpoczął służbę w
szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. Przebywał z
oddziałami Brygady w Palestynie i Egipcie. Ułożył słowa pieśni Brygady.
Swą twórczość w tym okresie związał z teatrem żołnierskim. Napisał
"Lajkonika w piramidach", widowisko wystawione w obozie wojskowym pod
Aleksandrią. W sierpniu 1941 został urlopowany z wojska, by objąć
redakcję "Gazety Polskiej" w Jerozolimie. W czerwcu 1942 roku wyjechał
do Londynu i rozpoczął pracę w dziale propagandy Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych rządu emigracyjnego. W listopadzie tego roku objął redakcję
reaktywowanego w Londynie "Zielonego Sztandaru". Od końca listopada
1943 roku do czerwca 1944 roku Młodożeniec był pracownikiem tajnej
radiostacji polskiej "Świt" nadającej audycje z terytorium Wielkiej
Brytanii, a w latach powojennych nawiązał współpracę z Radiem Wolna
Europa.
Ciężko chory powrócił do kraju w kwietniu 1957 roku i zamieszkał w
Warszawie. Podjął współpracę z pismami literackimi. Na łamach tygodnika
"Orka" (1958-1959) ogłosił fragmenty wspomnień o futuryzmie. Zdążył
przygotować do druku "Wiersze wybrane" (1958), zbiór opowiadań "W
dolinie małej wody" (1958) i tomik wierszy dla dzieci "Wiosenne obrazki"
(1959).
Stanisław Młodożeniec zmarł w Warszawie 21 I 1959 roku, pochowany został
w Alei Zasłużonych na Starych Powązkach. Żonaty z Wandą Arlitewicz,
malarką, miał dwoje dzieci: Zuzannę Bukowską i Jana, grafika i malarza.
Po śmierci Młodożeńca Tomasz Burek ogłosił "Utwory poetyckie" (1973)
obejmujące niemal w całości jego dorobek liryczny. W 1976 roku ukazały
się "Opowiadania", które z pierwodruków prasowych zebrał, opracował i
komentarzem opatrzył Wincenty Burek. Ocalała spuścizna literacka
Stanisława Młodożeńca znajduje się w zbiorach Muzeum Literatury w
Sandomierzu. Po drugiej wojnie światowej jedna z ulic Sandomierza
została nazwana jego imieniem.

Życiorys (Klikij aby pobrać PDF)

Wójt gminy zaprasza

<p>Robert Paluch</p>

Robert Paluch

Przyjęcia interesantów:
wtorek od 800 do 1520. 

Urząd Gminy Wilczyce

Wilczyce 174
27-612 Wilczyce
tel.: 15 837-72-75
fax: 15 837-72-36
e-mail: urzad@wilczyce.pl

Zobacz również

wersja językowa

Kalendarz

listopad 2017
Pn
Wt
Śr
Cz
Pt
So
Ni
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Zegar

  • :
  • :
Akceptuję

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.